»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»







»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»


 

DANIEL & WILLEM



 

  DANIEL (DAAN) VAN DER GROEF       -

een bijzondere en unieke levensgeschiedenis 

 

 

    DANIEL VAN DER GROEF  , geboren op 23 februari 1873 in het Flakkeese Nieuwe-Tonge , N. H. , was de derde zoon van  Willem van der Groef  en van Elisabeth Tijl ,  maar pas de eerste zoon die de volwassen leeftijd bereiken zou .

 

> geboorteakte van Daniel van der Groef , zoon van Willem van der Groef en Elisabeth Tijl , dd 24 februari 1873 , Nieuwe-Tonge

 

> extract uit het geboorteregister van Daniel van der Groef , zoon van Willem van der Groef en Elisabeth Tijl , dd 12 februari 1898

 

 

De leefomstandigheden voor de jonge Daan moeten ronduit slecht en buitengewoon triest geweest zijn  -  het leven kenmerkte zich door armoede en hoge kindersterfte ;  ook de eerste dochter van Willem en Elisabeth , Pieternella Anna , geboren twee jaar na Daan , was geen lang leven beschoren , en de gezinsmisère werd nog in hevige mate versterkt door het heengaan van Elisabeth Tijl op 10 juni 1879 op de jonge leeftijd van 34 jaar .

Reeds op zesjarige leeftijd nam Daan dus al voorgoed afscheid van zijn moeder .

Drie jaren later zou Daans vader opnieuw in het huwelijk treden (dit was overigens al zijn dérde huwelijk ) , en ook uit dit huwelijk zouden nog enkele kinderen geboren worden .

Daan van der Groef groeide verder op met zijn vader Willem , zijn stiefmoeder Ida van Maastrigt en met meerdere (half-)broers en -zusters in het kleine plaatsje Nieuwe-Tonge gelegen op Flakkeese bodem , tót het moment waarop zijn vader en stiefmoeder een beslissing gingen nemen die voor alle leden van het uitgebreide gezin onvoorziene en zeer verstrekkende gevolgen zou blijken te krijgen ......

Als hij 16 jaar oud is , vertrekt Daan samen met alle overige gezinsleden op een boot vanuit de haven van Rotterdam naar een groot land aan de andere kant van de Atlantische Oceaan , naar de Argentijnse Republiek , op een ongewis en hachelijk emigratie-avontuur .....

Het hele gezin liet Nieuwe-Tonge 'voorgoed' achter zich op 24 september 1889  -  vier jaar later , op 10 december 1893 keerde het gezin al weer huiswaarts , maar juister geformuleerd : keerde die gezinsleden weer huiswaarts die op dat moment nog in leven waren ....

Vier jaar eerder waren ze met z'n negenen vanuit Nederland vertrokken , en nu keerden ze slechts met z'n vijven weer terug   -  drie gezinsleden waren in Argentinië overleden , één broer van Daan was in Argentinië achtergebleven .

Aangezien zowel vader Willem als stiefmoeder Ida in Argentinië gestorven waren (onder , tot op de dag van vandaag , nog steeds niet helemaal opgehelderde omstandigheden) en aangezien de meeste kinderen in 1893 nog te jong waren om voor zichzelf te kunnen zorgen , hadden de kinderen eind 1893 het moeilijke besluit moeten nemen om maar weer terug te keren naar het oude vertrouwde , maar immer nog armoedige , moederland .

Daan van der Groef was anno 1893 de oudste van het stel  -  hij was toen al een (bijna) volwassen man van 20 jaar  -  en zal als oudste , nu beide ouders kort achter elkaar waren weggevallen , waarschijnlijk de rol van 'pater familias' vervuld hebben en dus de leiding op zich genomen hebben over de overige kinderen .

Het een na oudste kind , Daans jongere broer Jacob , was eind 1893 nog maar 17 jaar oud , en tóch had hij dus besloten om , als enige , achter te blijven in Rosario , Argentinië  -   Daan en zijn (half-)broers en -zusters zouden Jacob nooit meer terugzien .....

Dat de verantwoordelijkheid die op Daans schouders rustte , behoorlijk groot moet zijn geweest , blijkt wel uit het nu volgende verslag van een zéér opmerkelijk voorval dat plaats vond op het schip van Argentinië naar Nederland .....

Aan boord van het schip bevond zich een niet onbemiddeld Amerikaans echtpaar dat op weg was naar de Verenigde Staten (het schip voer dus vermoedelijk eerst vanuit Argentinië richting de USA , om daarna koers te zetten richting Europa) .

Het kapitaalkrachtige paar was zeer triest gestemd , vanwege het verlies van hun  -  enige ?  -  zoon korte tijd daarvoor .

Toen zij één van de kinderen aan boord van het schip zagen , Daans jongste halfbroer Leendert , waren zij verrast door de opvallende gelijkenis in leeftijd en uiterlijk tussen Leendert en hun pas gestorven kind .

Ze hoorden het trieste relaas aan van de kinderen en moeten daarop Daan (anno 1893 immers fungerend als de pater familias van de kinderen) het volgende hoogst opmerkelijke voorstel gedaan hebben :  de man en de vrouw waren bereid voor geld , voor véél geld , de vijf jaar jonge Leendert van Daan te kopen .....

Het echtpaar zou het kind dat zij zo graag wilden hebben , verder willen grootbrengen , Leendert zou daardoor een vermoedelijk welvarende en wellicht ook liefdevolle toekomst tegemoet kunnen zien , en Daan en de overige kinderen konden zo voorzien worden van een aanzienlijke som geld die zij allen zeer goed gebruiken konden ....

En tja, wat doe je dan in zo'n geval ....???

Daan zal naar wij stellig aannemen , lang , goed en diep nagedacht hebben over dit zowel aantrekkelijke als afstotende aanbod .

Als hij Leendert nu verkocht aan het echtpaar , dan zagen zij elkaar misschien wel nooit terug  ;  en zojuist hadden zij ook al op de kade van Rosario bedroefd afscheid moeten nemen van (half)broer Jacob .

Wellicht na enig wikken en wegen zal Daan tot de slotsom gekomen zijn dat hij toch maar geen gehoor zou dienen te geven aan het bijzondere en tevens weerzinwekkende verzoek , met mogelijkerwijs de volgende woorden : "Ooit waren we gezamenlijk vanuit Nieuwe-Tonge naar Argentinië vertrokken , nú vertrekken we ook weer met z'n allen terug naar ons moederland"  -  oftewel : "Samen uit , samen thuis !"

En wat nu indien Daan indertijd anders had beschikt en Leendert wél aan het paar had verkocht ....?!  Hoe en waar had Leen op jong volwassen leeftijd dan ooit zijn latere vrouw Pieternella van den Tol uit Nieuwe-Tonge moeten leren kennen en waar zouden al hun nazaten anno 2000+ dan wel precies geweest kunnen zijn ....???

*

Na aankomst in Nieuwe-Tonge werd de , tot dan toe hechte , groep kinderen uit elkaar gehaald en werd elk kind in een ander pleeggezin in Nieuwe-Tonge ondergebracht .

Het jongste kind , Leendert , was anno 1893 nog maar vijf jaren jong en was uiteraard nog volledig aangewezen op de zorg en aandacht binnen een (pleeg)gezin , maar de oudste , Daan , was al bijna 21 jaar oud en zal vermoedelijk al snel ergens aan het werk zijn gegaan als loonwerker , bouwvakker en later als steenkolen-werker (dit zijn althans de beroepen van Daan die wij in een aantal aktes vermeld hebben zien staan) , en hij zal ook , indien daarvoor  enige tijd en gelegenheid zal zijn geweest , regelmatig teruggedacht moeten hebben aan die zeer roerige en emotionele tijd die nu nog maar net achter hem lag ...

Daan van der Groef stond nu pas aan de vooravond van zijn leven als volwassen man , maar hij had inmiddels al wel een hoop narigheid meegemaakt :  bittere armoede in Nieuwe-Tonge , een ellendige tijd in Argentinië , het verlies van z'n moeder , z'n halfbroer Willem , het verlies van z'n pleegmoeder onder vreemde omstandigheden en het verlies van z'n vader Willem in Argentinië onder nóg vreemdere omstandigheden .....

Bovendien zal Daan als oudste van de kinderen , na het overlijden van zowel z'n pleegmoeder als zijn vader , wellicht de loodzware last op z'n schouders gevoeld hebben om in een korte tijdsspanne alle belangrijke beslissingen voor hemzelf en z'n (half)broers en -zusters te moeten nemen , waaronder die ene zeer belangrijke , cruciale m.b.t. de verdere toekomst van halfbroer Leendert .

Eind 1893 was Daan nog slechts 20 jaar oud , maar toch hadden hij en al zijn (half)broertjes en -zusjes toen al meer dramatische gebeurtenissen meegemaakt dan de meeste mensen in hun gehele leven ..... 

En nú , in de laatste jaren van de 19e eeuw , bevond hij zich op de drempel van zijn leven als jong volwassen man , een leven dat , misschien wel tegen de verwachting in , nog lang zou voortgaan , maar helaas ook nog de nodige persoonlijke tragedies voor hem in petto zou blijken te hebben .......

 

*

Op 26-jarige leeftijd trad Daan van der Groef in zijn woonplaats Nieuwe-Tonge in het huwelijk met  Annetje van der Vliet ,  op 12 maart 1875 in Nieuwe-Tonge geboren .

 

> ondertrouwakte van Daniel van der Groef (1873 - 1959) (zoon van Willem van der Groef en Elisabeth Tijl)  en Annetje van der Vliet (dochter van Johannes van der Vliet en Jannetje Verweij) , dd 27 februari 1898 , Nieuwe-Tonge

Annetje van der Vliet

Het huwelijk werd voltrokken precies één dag voor Annetje's 23ste verjaardag .

Het pas getrouwde paar vestigde zich in de havenstad Rotterdam .  Hier moeten Daan en Annetje in de loop der jaren (o.a.) gewoond hebben aan de Warmoezierstraat , de Rosestraat (nr.188) en aan de Opazestraat .

In een tijdsbestek van nog geen 13 jaar zouden er binnen dit gezin maar liefst 10 kinderen geboren worden , máár .......het gezinsgeluk raakte menigmaal volledig overschaduwd door de vroegtijdige dood van een pas geborene :  Daan en Annetje verloren hun zonen Johannes en Leendert en hun dochters Pieternella Anna en Cornelia Johanna , alle vier binnen een jaar na hun geboortes .

De meest ingrijpende , dramatische gebeurtenis moest toen evenwel nog plaatsvinden ....

Op 15 december 1911 lag Annetje voor de tiende maal in haar inmiddels 36-jarig bestaan in het kraambed , en ofschoon het ongeboren kind gezond en wel ter wereld zou komen , liep de bevalling toch uit op een onvoorzien drama ....

Die bewuste 15e december kenmerkte zich door zowel leven als dood :  Annetje schonk weliswaar nieuw leven , maar verloor haar eigen leven op trieste en dramatische wijze in het kraambed ..... een echtgenoot en zes nog zeer jonge kinderen zonder moeder achterlatend .... 

Annetje van der Groef , de pas geboren baby , postuum genoemd naar haar overleden moeder Annetje van der Vliet , werd ondergebracht in het kinderloze gezin van Cornelia van der Groef , halfzuster van Daan , en haar echtgenoot Hans Wittekoek .   Cornelia en Hans zouden zowel de zorg als ook de verdere opvoeding van dit kind volledig op zich nemen .

 

Jacob met vijf van zijn zes kinderen (alleen het jongste kind , Annetje , ontbreekt op deze foto)  -  met 'van hoog/oud naar laag/jong' :  Willem , Elizabeth Jannetje , Jannetje , Johan , Jacob .

*

Enige jaren later , op 21 april 1915 , trad Daan van der Groef opnieuw , maar deze keer in Rotterdam , in het huwelijk .

Daan trouwde die dag in het Rotterdamse stadhuis met  Cornelia van Markensteijn , barbiersdochter , afkomstig uit dezelfde streek op Flakkee waarin ook Daan was groot geworden :  Cornelia was geboren in Oude-Tonge , het buur/tweeling-dorp van Nieuwe-Tonge . 

Zij was hier ooit op 21 april 1872 ter wereld gekomen en trouwde dus  -  toeval of niet , maar het zal vermoedelijk géén toeval geweest zijn  -  precies op haar 43e verjaardag , zodat het dus dubbel feest was op die bijzondere lentedag !

Net als Daan was ook Cornelia eerder getrouwd geweest : zij was de weduwe van Machiel Bruinse en zou uit dit huwelijk ook een zoon gekregen hebben .

 

Eind 1932 verhuisden Daan en zijn echtgenote naar de gemeente Oostvoorne waar ze jaren aan de Rialaan gewoond hebben .

Oostvoorne was , naast Hellevoetsluis , één van de twee plaatsen waar indertijd het 'boemeltje' uit Rotterdam zijn eindhalte had .

Freek Niesveld , kleinzoon van Daan (zoon van diens dochter Elizabeth Jannetje (Bets)) kon zich jaren later nog goed de uitstapjes voor de geest halen die hij als kleine jongen samen met zijn ouders naar zijn opa Daan in Oostvoorne maakte .

Het gezin vertrok dan met het stoomtrammetje vanuit de Oranjestraat in Rotterdam of ze gingen , bij mooi weer , met z'n allen op de fiets .

In Oostvoorne was het vanaf het stationnetje naar Daans huis in de Rialaan ongeveer tien minuten lopen over de weg die naar en langs het Sterrebos liep .  Freek wist zich dat later nog zeer goed te herinneren , omdat hij als kleine jongen dan onderweg regelmatig ging bramen plukken  -  een éxtra reden dus voor hem om bij zijn opa op visite te willen gaan .

Daan van der Groef en zijn vrouw moeten daar in Oostvoorne een heel aardige woning bewoond hebben :  het was een vrijstaand huis met voortuin met een waterput erin en achter het huis bevond zich nog een moestuin met een sloot , maar dáár mocht de kleine Freek nooit van zijn opa in de buurt komen , "want" , zo sprak opa Daan z'n jonge kleinzoon dan altijd 'belerend' toe , "daar zaten m o d d e r k o l o n i a l e n   in verstopt ........", en als hij dan het wat verbouwereerde gezicht van z'n kleinzoon zag , dan schoot Daan altijd onbedaarlijk in de lach !

Dat Daan in zijn jaren als volwassen man zwart haar en een volle gitzwarte snor had gehad , kwam z'n kleinzoon Freek niet erg bekend voor , want hij had z'n opa namelijk alleen maar gekend als een oudere , tandenloze en kalende man ...

Ook Sien van der Groef , dochter van Daans halfbroer Leen , had haar oom Daan weleens in Oostvoorne ontmoet .

Zij vertelde over deze eerste , en ook enige , ontmoeting met haar ome Daan , dat zij op een dag in Oostvoorne was geweest en de laan was ingelopen waar haar oom zou wonen  :  in de Rialaan zag zij daar een wat oudere man bij een tuinhekje staan , van wie Sien ogenblikkelijk "wist" dat deze man haar oom Daan zou moeten zijn , alhoewel zij hem tot op dat moment nog nooit had ontmoet  -   Daan bleek namelijk als twee druppels water op Siens vader Leen te lijken !

Maar ook Daan , op zijn beurt , "wist ogenblikkelijk" dat Sien een dochter zijn moest van zijn halfbroer Leen , want ook de gelijkenis tussen Leen en zijn dochter Sien was opvallend te noemen ! 

*

Van 17 augustus 1944 tot 6 juli 1945 woonden Daan en zijn vrouw in Rotterdam op het adres Putschestraat 30 b .

Sinds 6 juli 1945 woonden ze weer in hun eigen woonhuis , op het vetrouwde adres aan de Rialaan A 250 in Oostvoorne . 

Het huwelijk tussen Daan en Cornelia heeft 34 jaar mogen duren :  op 29 juni 1949 overleed Cornelia van Markensteijn in de plaats Rotterdam op 77-jarige leeftijd .

Enkele maanden later verhuisde de toen 76-jarige Daan van Oostvoorne naar Rotterdam , naar het woonadres waar hij en zijn vrouw ook al in het laatste oorlogsjaar hadden gewoond : Putschestraat 30 b . 

Twee jaar later vertrok Daan van der Groef weer naar de plaats waar ooit , al wel érg lang geleden inmiddels ..., zijn wiegje had gestaan :  naar Nieuwe-Tonge (Molendijk 31) .  Op dit adres woonde Daan van eind 1951 t/m 1953 , en dát was zeker niet de allerbeste plek en zeker ook niet de allerbeste tijd om op Flakkee te wonen ...........

Weinig plaatsen zouden zo zeer getroffen gaan worden door de watersnoodramp dan uitgerekend het kleine Nieuwe-Tonge , de plaats waar Daan , niets vermoedend van dit naderend onheil , enige tijd eerder dus was neergestreken .....

Van een kleinzoon hebben we vernomen dat Daans leven op die beruchte eerste februari 1953 ternauwernood nog gered had kunnen worden dankzij een spectaculaire helicopter-actie ;  Daan was al een bejaarde man van bijna 80 jaar , toen hij dus enige zeer angstige momenten moet hebben doorgemaakt , doordat hij , bungelend onderaan een helicopter , nog van het dak van zijn woonhuis gered kon worden van het alles en iedereen verwoestende water ......

Daans huis zal vermoedelijk volledig verwoest en verloren zijn geraakt in het kolkende water , en om die reden zal hij vertrokken moeten zijn naar de hoofdstad van ons land , waar zijn zoon Jacob al sinds jaar en dag woonde .

Daan heeft nog enkele jaren in Amsterdam gewoond op het adres 1e Vogelstraat 15  ;  de allerlaatste maand van zijn leven verbleef hij in Amsterdam echter op het adres Tholenstraat 9 .

Op 28 januari 1959 kwam er op 85-jarige leeftijd een definitief einde aan Daans aardse en unieke bestaan .

*

Uit zijn tweede huwelijk waren geen kinderen geboren , maar uit Daans eerste huwelijk , met Annetje van der Vliet , zeer zeker wel , hoewel er op de achterkant van zijn persoonskaart geen enkel kind te vinden is !

In de kleinst denkbare notendop volgt hier het verloop van het leven van de  z e s  kinderen van Daan en Annetje die de volwassen leeftijd bereikt hebben :

a) Daans oudste zoon Willem verliet al vroeg het ouderlijk huis voor een carrière bij de marine in Den Helder ;  Willem is later in het huwelijk getreden , maar heeft geen kinderen gekregen ; hij heeft wel een stiefdochter mede helpen opvoeden .

 

b) Daans dochter Bets trouwde later en kreeg twee zonen ; één van deze zonen zou later op 32-jarige leeftijd op tragische wijze om het leven komen .

 

c) Daans tweede dochter Jans zou later ook in Rotterdam in het huwelijk treden en in totaal drie kindetren krijgen .

 

d) zoon Jacob van der Groef ging als enige van de kinderen naar Amsterdam , trouwde hier ook en kreeg twee zonen .

 

e) Annetje , Daans jongste dochter , werd grootgebracht door haar tante Cornelia en haar man Hans op Flakkee ; ook Jannetje zou later trouwen en in totaal vijf kinderen krijgen .

 

f) tenslotte Daans zoon Johan :  Johan zou als enige van de zes kinderen vrijgezel blijven en een vermoedelijk zwaar en triest leven leiden , waar al in het laatste oorlogsjaar op 38-jarige leeftijd een vroegtijdig eind aan zou komen ......  

 

*************************************************************

*************************************************************

 

WILLEM VAN DER GROEF  (Rotterdam , 1899   -  Sittard , 1976)

 >>  a life long employed by the Royal Dutch Navy 

 

 

#  Only known picture of  WILLEM VAN DER GROEF  as a grown-up man .
Willem was the eldest son of  DANIEL VAN DER GROEF  and of  ANNETJE VAN DER VLIET    -  Willem was just about born in the 19th century , on February 6th 1899 in the big Dutch porttown of Rotterdam , in a house in the Warmoezierstraat .

Both of Willem's parents originally came from a little place , Nieuwe-Tonge , on the Dutch island of Goeree-Overflakkee , but shortly after their marriage in 1898 , the just married couple had already left the island behind to find better employment and thus better prospects in life for themselves and for all of their children to come .......since not only Willem would see the day of life in the city of Rotterdam , but also all of his brothers and sisters :  within a period of not even 13 years , no less than ten children were born of this marriage , though four of these children , two boys and two girls , would already very sadly pass away in their young chilhood years .

So the marriage of Daniel and Annetje was frequently blessed with the coming of yet another young baby , but almost as frequently plunged into mourning when yet another infant had passed away ...... and then the most far-reaching event even still had to take place .....

When Willem's mother , on December 15th 1911 , gave birth to her tenth child , the delivery ended in a drama :  though the baby-girl was born very much alive , mother  Annetje van der Vliet  lost her life that memorable day in childbed , not being older than 36 years .....

In the course of the year 1915 father Daniel van der Groef would remarry , but around that time son Willem van der Groef would leave his parental home and travel to the town of Den Helder in the north of the country to make a start with his long labourious life , being a member of the Royal Dutch Navy , as a stoker (which we presume must have been rather tough work)  -  later Willem was promoted corporal and worked in the years to come in the machineroom of different ships .

On May 25 , 1927 Willem , protestant of religion , was joined in matrimony in his former hometown Rotterdam to a roman katholic woman who was born and raised in Germany :  ANNA ROSE ,  born on May 3 , 1892 in the Bavarian city of Passau .
Anna had been married before and of that marriage a child was born , a daughter named  LUISE KETTERLE  (born on January 3th 1917 in the German city of Augsburg) .
In the early twenties of the 20th century , both mother and daughter had come from Germany to Holand .

Moving from Rotterdam to Den Halder must have been an important step to make for Willem in his young life , but  even more profound must have been a following step , when Willem , in the thirties , left his homeland behind and travelled to the former Dutch Indies (Indonesia) , where he must have been employed for the Navy in the city of Soerabaja on the island of Java (Djawa) , a city where Willem míght have met his cousin Leendert van der Groef who was also employed there in those days  -  we do not know if they have ever met over there and moreover :  we do not even know if they had ever been aware of each other's existence ..... 

Willem came back to the Netherlands in the year 1940 , shortly before the outbreak of the second world war between Germany and Holland (on May 10th) , since we read in his papers that in the month of May he was once again living in the Dutch place of Den Helder .
And íf Willem had stayed behind in Indonesia , he could have still  enjoyed freedom fot more than one and a half year úntil 'Pearl Harbour' would have come , which would also lead to the occupation of Indonesia , the capture of all the Dutch men and women ánd to severe and cruel forced labour for all of those men ......so , certainly in hindsight , we dare to state that Willem had been lucky to have returned to his homeland just before the outburst of war , well , relatively speaking of course ....

Since the day of their marriage Willem and his wife Anne had been bringing up Luise , Willem's foster-child , but together they didn't get any children during all those years their common marriage would last :  it ended with the decease of Anna Rose in 1968 in the town of Bussum .
After her death Willem moved to the south of the country , to Tilburg and later to Sittard , where Willem , on July 18th 1976 , at the age of 77 ,  would breathe his last , after a occasionally stirring life , after having been a life long employed by the Royal Dutch Navy ........    

 

 



 

 

 

                       

               ************

                  *********

                      *****

                         **

                          *