»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»







»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»

»


 

WILLEM (ROSARIO)



{ the Dutch text is immediately followed by the English translation of the life story of Willem van der Groef } 

 

>>>  HET ZEER UITZONDERLIJKE , DRAMATISCHE LEVENSVERHAAL VAN WILLEM VAN DER GROEF , GEBOREN OP 11 FEBRUARI 1842 IN SOMMELSDIJK EN OVERLEDEN OP 18 OKTOBER 1893 IN ROSARIO , IN DE ARGENTIJNSE REPUBLIEK

 

WILLEM VAN DER GROEF , hoofdpersoon en tragisch middelpunt van deze familiekroniek , kwam ooit op 11 februari 1842 in het Flakkeese Sommelsdijk ter wereld in het arme , protestantse gezin van JACOB VAN DER GROEF en PIETERNELLA DONKERSLOOT - beide ouders waren arbeider van beroep .

 

> extract uit het geboorteregister , Jacob van der Groef (geb. 12 januari 1809) , zoon van Jacob van der Groef en Leentje van Pelt , dd 1 november 1832

 

 

 

> certificaat der Nationale Militie van Jacob van der Groef (geb. 12 januari 1809 , Dirksland) , zoon van Jacob van der Groef en Leentje van Pelt , dd 22 oktober 1832

 

 

 

Willem was weliswaar het vijfde kind dat binnen dit gezin het levenslicht zag , maar pas het tweede kind dat uiteindelijk de volwassen leeftijd bereiken zou .

Van de elf kinderen die er binnen de drie huwelijken van zijn vader geboren werden , zouden slechts vijf kinderen in staat zijn op te groeien tot volwassen man of vrouw .

Hoe groot de armoede en hoe intens de wens geweest moet zijn om elders , buiten Goeree - Overflakkee , een ander en beter bestaan te vinden , blijkt wel uit het gegeven dat van de vier volwassen geworden zusters van Willem er twee , Cornelia en Johanna Jacoba , zelfstandig , dus zónder echtgenoot (!) , aan het eind van de 19e eeuw , voorgoed vertrokken waren naar het land van de onbegrensde mogelijkheden , naar de Verenigde Staten ...

En ook Willems leven zou aan de andere kant van de Atlantische Oceaan , op het Amerikaanse continent , maar dan op het zuidelijke gedeelte daarvan , op zeker moment en op dramatische wijze een vervolg krijgen en ten einde geraken ... maar dan lopen we vooruit op alle feiten en dus keren wij thans terug naar Willems jonge jaren .....

*

Willem was de derde zoon van vader Jacob en moeder Pieternella ; twee zonen die jaren vóór Willem in het gezin geboren waren , heetten Jacob , maar beide eerder geboren zonen waren in hun babyjaren reeds gestorven .

Het had in de lijn der verwachting gelegen als ook hun derde zoon naar zijn opa , Jacob van der Groef , vernoemd zou worden , maar dát geschiedde - vanwege deze zeer trieste voorgeschiedenis ?! - dus níet : Willem werd vernoemd naar zijn ándere opa , naar opa WILLEM DONKERSLOOT .

Al diegenen die (veel) later in de tijd geboren werden en Willem werden genoemd , zullen hun voornaam dus , indirect , aan deze Willem Donkersloot te danken hebben .

Net als zijn vader was Willem arbeider (bouwknecht = boerenknecht) van beroep - en vanwege de belabberde financiele en sociale omstandigheden van toen zal er voor Willem naar alle waarschijnlijkheid ook geen enkele andere beroepsmogelijkheid , met meer en betere vooruitzichten , weggelegd zijn geweest .

In militaire dienst heeft Willem nooit gezeten , want in zijn bewaard gebleven militaire paspoort staat het volgende geschreven : " ........ bij loting ten deel gevallen no. 22 dat , buiten oproeping gebleven zijnde , hem tot geen dienst heeft verplicht ......" En daar bofte hij toch maar mee , zo zullen we er zelf dan maar aan toevoegen , want deze verplichte militaire diensttijd duurde in de negentiende eeuw maar liefst vijf jaren !

Onderaan dit paspoort bevindt zich het enig 'zichtbare en tastbare' uit Willems bestaan : zijn handtekening !

In heldere en tamelijk sierlijke letters had Willem rond het jaar 1860 zijn militaire paspoort gesigneerd , zodat hij dus , in tegenstelling tot zijn vader , vermoedelijk wél lezen en schrijven kon , al zal dit dan ongeveer het enige geweest zijn dat níet parallel liep aan het leven van zijn vader , want lees maar hoe het met Willem verder in het leven verging ....

*

Het leven van Willem op Flakkee lijkt welhaast een kopie te zijn geweest van het leven van zijn vader Jacob : evenals zijn vader zou ook Willem drie maal aan een vrouw het jawoord geven en evenals zijn vader zou ook Willem in totaal elf kinderen krijgen én , evenals dat helaas ook geschiedde binnen de gezinnen van zijn vader , zou ook Willem meerdere kinderen vroegtijdig gaan verliezen :  van de elf kinderen van zijn vader werden er uiteindelijk vijf volwassen , van de elf kinderen van Willem bereikten er uiteindelijk zes de volwassen leeftijd ....

Op 25 - jarige leeftijd was Willem voor de eerste keer , hoopvol , verwachtingsvol (?!) , in het huwelijk getreden : Willems eerste bruid heette LIDIA MISSEL - Lidia was dienstbode van broep .

Dit eerste huwelijk verliep desastreus : hun enige kind stierf al binnen drie weken tijd en één jaar nadien kwam er ook al een onafwendbaar einde aan het nog jonge leven van zijn echtgenote : Lidia Missel werd niet ouder dan 27 jaar .

Eind 1869 vond Willems tweede huwelijk plaats : Willem trouwde toen met arbeidster ELISABETH TIJL , en met haar zou Willem in de daarop volgende jaren meerdere kinderen krijgen , maar ook aan dit huwelijks - en gezinsgeluk kwam abrupt een eind toen Elisabeth in de lente van het jaar 1879 , in de lente van haar leven nog , op 34 - jarige leeftijd overleed .

 

> huwelijksakte van Willem van der Groef ( zoon van Jacob van der Groef en Pieternella Donkersloot ) en  Elisabeth Tijl , Nieuwe-Tonge 

 

Anno 1879 had Willem , op dat moment in zijn bestaan toch nog niet ouder dan 35 jaar , inmiddels al vier jong gestorven kinderen en twee echtgenotes ten grave moeten dragen ...

 

> geboorteakte van Elisabeth Tijl ( dochter van Daniel Tijl en Cornelia Appel ) , latere echtgenote van Willem van der Groef , dd 3 oktober 1844 , Nieuwe-Tonge

 

 

> overlijdensakte van Elisabeth Tijl , echtgenote van Willem van der Groef , dd 10 juni 1879 , Nieuwe-Tonge

 

 

 

Enkele jaren later trad Willem voor de derde en tevens dus laatste maal in het , voor hem inmiddels zo vertrouwde huwelijksbootje : Willems derde echtgenote heette IDA VAN MAASTRIGT , arbeidster van beroep , protestants van religie en , net als Willem , straatarm ... want om dit derde huwelijk doorgang te kunnen verlenen ,werd , noodgedwongen , een zogenaamd bewijs van onvermogen afgegeven voor beide echtelieden , vanwege hun beider " behoeftige omstandigheden ...."

 

> huwelijksakte van Willem van der Groef ( zoon van Jacob van der Groef en Pieternella Donkersloot )  en Ida van Maastrigt , dd 3 maart 1882 , Nieuwe-Tonge

 

Uit het huwelijk van Willem en Ida werden vier kinderen geboren .

Het grootste deel van zijn leven woonde Willem in de Flakkeese plaats NIEUWE - TONGE . Hier waren ook , op één na , al zijn kinderen ter wereld gekomen , en hier ook zou hij , in overleg met zijn vrouw , een beslissing gaan nemen die voor hen allen zéér verstrekkende , onvoorziene en zelfs dramatische gevolgen hebben zou ......

*

Leendert van der Groef , geboren op 27 april 1888 in Nieuwe - Tonge , was het laatste kind van Willem en Ida .

Hoe arm het gezin indertijd geweest moet zijn en hoe groot hun misère , kan duidelijk geïllustreerd worden aan de hand van het volgende voorval uit Leenderts babyjaren : anno 1888 verkeerde het gezin van Willem en Ida nog steeds in zulke armoedige en behoeftige omstandigheden dat zij zelfs het geld ontbeerden om voor hun pasgeborene de voor een baby zo noodzakelijke melk te kopen , en , door de omstandigheden daartoe gedwongen , het jonge ventje daarom maar voedden en grootbrachten met datgene wat wél beschikbbaar was :  met koffie !

 Het heeft Leendert er overigens niet van weerhouden om , ondanks deze wat ongezonde levensstart , uiteindelijk de leeftijd van 86 jaar te gaan bereiken !

Tegen het eind van de 19e eeuw besloten talloze landgenoten aan deze toen heersende grote armoede te ontsnappen door voorgoed afscheid te gaan nemen van Nederland en af te reizen naar het land van de onbegrensde mogelijkheden , naar de Verenigde Staten , om daar , duizenden kilometers van huis , een nieuw en beter bestaan op te bouwen .

In de jaren tachtig van de 19e eeuw vertrokken kort achter elkaar Cornelia van der Groef , Johanna Jacoba van der Groef , Willems halfzusters , én Cornelia Tulp , de derde vrouw van Willems vader Jacob , die kort daarvoor weduwe geworden was en de zeventig reeds naderde (!) , en alle drie zónder echtgenoot , naar dit nieuwe 'beloofde land' en zij keerden nooit weerom ......

Door al deze en andere emigrantenverhalen in sterke mate beïnvloed , moeten ook Willem en Ida , na lang of kort beraad , in het jaar 1888 uiteindelijk de knoop hebben doorgehakt en de ónomkeerbare beslissing genomen hebben om min of meer in de voetsporen van al deze mensen te gaan treden , Flakkee definitief vaarwel te gaan zeggen en het levensgeluk dat zij noch in Nieuwe - Tonge , noch in Sommelsdijk , noch in Melissant vinden konden , elders te gaan nastreven , en dus af te reizen naar dat grote Amerikaanse continent , máár ....... níet naar de Verenigde Staten .......

 

D E   A R G E N T I J N S E   J A R E N   < 1889 - 1893 >

Op 24 september 1889 begonnen Willem van der Groef , zijn vrouw Ida van Maastrigt tezamen met de kinderen Daniel , Jacob , Pieternella Anna , Cornelia , Anna , Willem en Leendert aan een onzeker en hachelijk emigratie-avontuur , dat hen allen verlossen moest van honger , gebrek , armoede en misère , maar dat totaal anders verlopen en veel dramatischer en abrupter eindigen zou dan zij zich ooit hadden kunnen voorstellen .

Op die voor hen allen historische 24e september 1889 vertrok het gezin van Willem , vermoedelijk via de haven van Amsterdam , voor een langdurige bootreis naar "het beloofde land" , het land waar een beter en gelukkiger bestaan voor hen allen in het verschiet zou dienen te liggen : naar ARGENTINIË !!!

Waarom deze (protestantse) mensen eertijds het verre (katholieke) Argentinië als emigratiebestemming hadden uitgekozen , is lange tijd een raadsel voor ons geweest , tótdat we erachter kwamen dat rond deze tijd veel meer landgenoten (ruim 5000) naar Zuid - Amerika vertrokken waren , om op dit zuidelijke continent , met name in Argentinië en in Brazilië , een geheel nieuw bestaan op te bouwen , maar ...... we zijn er ook achter gekomen dat deze mini-volksverhuizing vanuit Nederland richting Zuid - Amerika veelal verre van gelukkig verliep .....

Vele landgenoten keerden na enige tijd volkomen gedesillusioneerd terug naar het oude moederland , óf waren daar al spoedig fysiek niet meer toe in staat .

Ook het verblijf van het gezin van Willem van der Groef in de Argentijnse Republiek kan in één woord miserabel genoemd worden , zó miserabel zelfs dat we durven stellen dat de vier jaren die hun verblijf in Argentinië duren zou , werkelijk álle ingrediënten in zich dragen voor een lang en dramatisch film-epos !

 

 

*

Willem , Ida en de kinderen kwamen eind 1889 in Argentinië terecht in één van de grootste steden van het land : in ROSARIO .

Wij , nazaten van dit echtpaar levend in de huidige tijd , hebben getracht het leven van deze negen mensen in hun nieuwe vaderland zo goed mogelijk te reconstrueren - sommige nazaten wisten over deze bijzondere periode uit het leven van hun voorouders vrijwel niets te vertellen , maar anderen konden aardig wat gegevens toevoegen aan onze familie-geschiedschrijving , die thans dan eindelijk , op deze plaats en op deze wijze zijn uiteindelijke weerslag gevonden heeft .

 

In de grote Argentijnse plaats Rosario zullen Willem , Ida en de zeven kinderen waarschijnlijk een soort van mini-protestantse enclave gevormd hebben binnen een verder vrijwel uitsluitend katholieke omgeving .

Hun protestantse religie , vermoedelijk in combinatie met hun (protestantse) Hollandse , Flakkeese achtergrond en dito gebruiken én hun zeer gebrekkige kennis van de Spaanse taal moeten indertijd in hun nieuwe Argentijnse woonomgeving van meet af aan al voor de nodige spanningen en problemen gezorgd hebben .

Het beeld dat van dit 'Argentijnse avontuur' naar voren komt , is buitengewoon triest en somber te noemen - alle hoop die vader Willem en Ida van deze nieuwe episode in hun leven gekoesterd zullen hebben , zal door al datgene wat zij daar moesten ondergaan , spoedig sterk getemperd en wellicht zelfs vervlogen zijn geraakt .

Want náást het feit dat zij hier als "vreemde snuiters" en misschien wel als zeer ongewenste "indringers" werden gezien , waren ook de fysieke leefomstandigheden voor het gezin ronduit bar en boos te noemen - er werd door hen zelfs honger geleden ....

Eén van Willems kinderen , dochter Anna , heeft namelijk later eens verteld dat zij en haar (half-)zusjes in grote ketels waarin toentertijd enorme hoeveelheden suiker vervoerd werden , op zoek gingen naar kleine restanten suiker om zo hun honger enigszins te kunnen stillen ...

Aanvankelijk werd nog gedacht dat dit slechts een kinderspel was , tótdat het besef doordrong dat hier van een 'leuk' kinderspelletje absoluut geen sprake was geweest .

Willem jr. , het één na jongste kind van Willem en Ida , is in die tijd op zeker moment ernstig ziek geworden , zó ernstig ziek zelfs dat het jonge kind aan de gevolgen van zijn kwaal kwam te overlijden - Willem jr. was geboren in het jaar 1886 en kan dus hooguit een aantal jaren oud geworden zijn .

Het verlies van hun zoon Willem was de eerste zware klap die het gezin in Argentinië te verwerken kreeg - en er zouden er nog meer gaan volgen ....want ook de gezondheidstoestand van moeder Ida - als gevolg van alle beproevingen en ontberingen ??! - liet veel , héél veel te wensen over .

Op zeker moment gedurende die vier jaren die het verblijf in Rosario duren zou , werd ook Ida namelijk zeer ernstig ziek , zó ziek zelfs dat ziekenhuisopname onvermijdelijk was - maar nu was ze tenminste wél in goede handen , althans zo léék het .

Eén maal hebben Willem en de kinderen Ida in het ziekenhuis een bezoek kunnen brengen , maar toen zij voor een tweede bezoek in het ziekenhuis aankwamen , kregen zij het ontstellende bericht te horen dat hun geliefde echtgenote en (pleeg-)moeder enige tijd daarvoor overleden was én reeds begraven .......

Klaarblijkbaar had niemand van het ziekenhuispersoneel de mogelijkheid gehad of de moeite genomen om Willem en zijn kinderen in te lichten over het verscheiden van Ida .

De vraag die zich dan onmiddellijk aandient , is : Waarom niet ???

De verbijstering over deze hele gang van zaken werd zelfs nog groter toen ook later nog bekend werd dat in het ziekenhuis getracht moet zijn om de doodzieke Ida zo ver te krijgen dat zij "het heilig kruis zou kussen ....". Voor een vrouw die haar hele leven tot de hervormde kerk had behoord , was dit vanzelfsprekend onacceptabel , om het slechts mild uit te drukken ....

Was dit nu een oprechte poging geweest om Ida , 'op de valreep nog' , tot het katholieke geloof te bekeren , óf was het een poging geweest om een niet-katholieke vrouw aan het eind van haar leven , vanwege haar "verkeerde religie" , nog min of meer te gaan vervolgen .....?? - wederom zo'n vraag waarop het juiste antwoord niet meer , en te vrezen valt zelfs helemaal nóóit meer , te geven zal zijn .

Anna , één van Ida's kinderen , heeft later in haar leven meer dan eens de wens te kennen gegeven om nog eens volledige helderheid te verkrijgen over de exacte omstandigheden rondom de ziekte en dood van haar moeder - deze wens is helaas nooit in vervulling gegaan . 

 

*

In bewaard gebleven documenten over Willems bestaan staat vermeld dat hij eertijds in Rosario als  s t o k e r  de kost moet hebben verdiend voor zijn hele gezin ; onderdeel van dit werk was het onderhoud van de immens grote ketels die in de suikerindustrie gebruikt werden , een , naar wij aannemen , zwaar , ongezond en zeker ook gevaarlijk werk .

18 oktober 1893 zou in het bestaan van Willem en zijn kinderen de meest dramatische en ingrijpende dag blijken te zijn die zij ooit in hun leven zouden meemaken , met bovendien zéér verstrekkende gevolgen voor álle betrokkenen .....

De 18e oktober 1893 begon voor Willem zoals alle andere dagen , met opnieuw een zware werkdag in het vooruitzicht , met wederom een groot leeg suikervat waarin hij zou moeten afdalen .

Deze vaten waren zó groot dat Willem voor deze onderhoudsklus , vermoedelijk langs een ladder , in het vat moest neerdalen , om zo staande op de bodem van het vat een begin te kunnen maken met zijn werkzaamheden .

Menigmaal zal Willem , zo vermoeden wij althans , zich afgevraagd hebben waarom hij helemaal naar dit land afgereisd was om hier nu op deze wijze in zijn (karige) onderhoud en dat van zijn kinderen te moeten voorzien ...

Mar nu was er geen weg meer terug en moest hij er maar het beste van zien te maken , hopende dat de toekomst er voor hem en zijn kinderen rooskleuriger uit zou blijken te zien dat het recente verleden - al zou er van een 'toekomst' voor Willem absoluut geen sprake meer kunnen zijn ....

Op die tragische , memorabele 18e oktober 1893 , terwijl hij 'in het zweet zijns aanschijns' zijn monotone , zware werk stond te verrichten , moet de een of andere onverlaat c.q. moordenaar het stoomsysteem van het vat geactiveerd hebben , waardoor Willem als het ware door deze kokend hete stoom geschroeid werd en dientengevolge een buitengewoon pijnlijke , jammerlijke en tragische dood gestorven moet zijn .....

 

> overlijdensakte van Willem van der Groef , zoon Jacob van der Groef en Pieternella Donkersloot , dd 18 oktober 1893 , Rosario , Argentinië

 

> begrafenisakte van Willem/Guillermo van der Groef , dd 18 0ktober 1893 , Rosario , Argentinië

 

 

En nog diezelfde dag is het ontzielde lichaam van Willem van der Groef in zijn werk- en woonplaats Rosario , gelegen in de deelstaat Santa Fe in Argentinië , op 51 - jarige leeftijd ter aarde besteld .

Dochter Anna , eind 1893 negen jaar oud , kon zich later nog herinneren dat zij die bewuste dag enkele stukken van haar vaders kleren had zien liggen , de gruwelijke bewijsstukken van de onbeschrijfelijke tragedie die korte momenten eerder had plaatsgegrepen .

 

*

De belangrijkste , alles overheersende vraag die nu natuurlijk nog beantwoord dient te worden , is : Was hier nu 'enkel' sprake van een zeer triest ongeval óf werd Willem daadwerkelijk opzettelijk en met voorbedachte rade om het leven gebracht en zo ja , waarom dan wel ???

Het is ons bekend dat er op de jammerlijke dood van Willem in Argentinië een rechtszaak is gevolgd en dat dit strafproces ook geresulteerd moet hebben in veroordeling van de dader of daders , maar ........ het is ons tevens bekend dat de straf die toentertijd opgelegd is , erg laag geweest moet zijn , zodat we ons nu nog steeds afvragen of de dader(s) veroordeeld zijn vanwege grove onachtzaamheid de dood van een onschuldig mens ten gevolge hebbend , ófwel vanwege opzettelijke levensberoving , moord dus , mogelijkerwijs als gevolg van zeer hoog opgelopen (religieuze) twisten ?!?!

Leendert , de jongste zoon van Willem , is er zijn gehele leven van overtuigd gebleven dat zijn vader het slachtoffer geweest moet zijn van een wrede en lafhartige moordaanslag .

Maar was hier echt wel sprake van een moordaanslag ??

Zou iemand vanwege (religieuze) spanningen en twisten werkelijk zó ver gaan dat hij een eenvoudige , weerloze , hardwerkende man , vader van meerdere kinderen , op een dergelijke brute wijze van het leven zou willen beroven ???

De exacte omstandigheden en drijfveren achter de gebeurtenissen van toen kennen we niet en zullen we ook , naar alle waarschijnlijkheid althans , nooit meer te weten komen , zodat onze slotconclusie zijn moet dat het juiste , ultieme antwoord op deze belangrijke en intrigerende vraag vermoedelijk voor altijd verscholen zal blijven in de mistige nevelen van de eeuwenoude geschiedenis van het leven van onze verre voorvaderen ......

 

 

M A A R   H O E   N U   V E R D E R ???

Wat was nu het verdere verloop van het leven van Willems zes kinderen ???

Hadden de kinderen korte tijd daarvoor al op tragische wijze hun moeder verloren , nu moesten zij ook , en deze maal zelfs volkomen onverwachts , voorgoed afscheid nemen van hun vader , én waren dus , van de ene op de andere dag , vrijwel volledig verstoken van middelen van bestaan ...

Besloten werd daarom , na kort of ampel beraad , om weer terug te keren naar het oude moederland , naar Nederland dus , terug naar de plaats waar hun aller wiegje ooit had gestaan : naar de plaats Nieuwe - Tonge op het eiland Goeree - Overflakkee ...

Eén van de kinderen , zoon Jacob , besloot echter om in Rosario achter te blijven , alhoewel hij eind 1893 niet ouder was dan 17 jaar !

Zodoende zou hij natuurlijk wel als enige van de familie nog in staat zijn om het komende strafproces in Argentinië bij te gaan wonen .

Eind oktober of begin november in dat gedenkwaardige jaar 1893 moeten Jacob en zijn (half-)broers en - zusters op de kade van de haven van Rosario gestaan hebben , somber en verdrietig gestemd vanwege alle recente gebeurtenissen , maar ook vanwege de onzekere toekomst die er nu voor hen allen in het verschiet lag ....

Het afscheid aan de kade zal zeer zeker emotioneel geweest zijn : Daniel , Pieternella Anna , Cornelia , Anna en Leendert lieten hun 17 - jarige broer achter in dit voor hen zo vijandige land , niet wetend of zij hem ooit nog wel terug zouden zien .

Toen de stoomboot de haven van Rosario verliet , zullen ze hem vermoedelijk allemaal tót aan het allerlaatste moment hebben toegezwaaid .... en inderdaad zou dit het állerlaatste levende beeld blijken zijn dat zij van hun broer Jacob en Jacob op zijn beurt van zijn broers en zusters te zien zouden krijgen.......

 

 

D E   T E R U G R E I S

Het vijftal begon nu aan een tweede lange bootreis over de Atlantische Oceaan .

Maar ook nu , aan boord van het schip , speelden zich nog minstens twee 'drama's' af ...

Het eerste 'drama' zouden we , met wat overdrijving , een ware kinder-tragedie kunnen noemen ....

Dochter Anna , nog maar negen jaren jong , had een kostbaar en zeer dierbaar bezit : een klein poppetje , dat zij misschien nog wel kort daarvoor als afscheidscadeau van haar broer Jacob gekregen had - vermoedelijk koesterde zij dit eenvoudige stuk speelgoed als ware het een zeer bijzonder kleinood en mogelijkerwijs was dit kleine poppetje zelfs Anna's énige bezit ...... maar wat gebeurde er .....??!

Tijdens de bootreis viel dit poppetje op zeker moment uit de kleine handjes van het meisje en kwam ongelukkigerwijs precies door een openstaande patrijspoort in de hoge golven van de oceaan terecht , waar het onbereikbaar voor het kind langzaam wegzonk in het onmetelijk diepe water van de oceaan ..... om uiteindelijk helemaal uit het zicht te verdwijnen .......

Een groter verlies was er op dat moment voor een kind van negen jaar nauwelijks denkbaar .

 

Het andere drama dat zich aan boord van het schip afspeelde , was van een geheel andere orde .

Aan boord van het schip bevond zich onder andere een rijk Joods echtpaar dat op weg was naar de Verenigde Staten . < Het schip moet dus vanuit Argentinië eerst naar Amerika zijn gevaren alvorens koers gezet te hebben richting Europa > .

Dit Amerikaanse echtpaar kreeg tijdens de reis ook het zeer trieste relaas te horen van het verblijf van de kinderen in Argentinië , maakte zodoende ook kennis met de kinderen , en moet vooral door de aanblik van het jongste kind , Leendert , toen nog maar vijf jaar oud , zeer getroffen zijn geweest .

Leendert , zeer donker van uiterlijk , moet namelijk als twee druppels water op hun korte tijd daarvoor overleden kind geleken hebben , zó sterk zelfs dat zij op het idee kwamen aan Daniel , toentertijd fungerend als de pater familias van het hele stel , het volgende wel heel bijzondere en tegelijkertijd ook shockerende voorstel te doen .....

Het echtpaar was bereid voor geld , voor véél geld , de jonge Leendert van Daniel te kopen (!) , hem dan als 'hun eigen zoon' de Verenigde Staten 'binnen te loodsen' en hem als ware hij hun eigen , bloedeigen zoon , verder in Amerika groot te gaan brengen ....

Dit op z'n zachtst gezegd nogal opzienbarende voorstel schéén voor alle betrokken partijen aantrekkelijk te zijn : het echtpaar had toch nog het zo verlangde kind en kon , zonder verdere administratieve 'adoptie-rompslomp' , met dit kind in Amerika voet aan wal gaan zetten ; Leendert zou een rijke en hopelijk ook gelukkige toekomst tegemoet kunnen zien , nu nog te jong om te beseffen dat deze ouders zijn echte ouders niet waren en dat 'Leonard Cohen' of bijv. 'Leonard Rosenthal' zijn echte naam en identiteit helemaal niet waren ; en tenslotte : alhoewel ze nu op weg waren naar een arme leefomgeving , zouden de overige kinderen dankzij dit aangeboden geld dan toch in ieder geval in staat gesteld worden om straks , in Nieuwe - Tonge , over een wat royalere financiele armslag te kunnen beschikken - en dat zou absoluut geen luxe geweest zijn !

Daniel , de 'pater familias' , degene die nu als enige over Leenderts toekomst moest gaan beslissen , moet het voorstel daadwerkelijk enige tijd in overweging genomen hebben en alle voors en tegens ervan tegen elkaar afgewogen hebben , en uiteindelijk dan de knoop doorgehakt hebben ........ door toch maar niet op dit even aantrekkelijke als afstotende voorstel in te gaan , met de volgende redenering : " We zijn vier jaar geleden gezamenlijk vanuit Nederland naar Argentinië vertrokken , we gaan nu ook weer gezamenlijk met elkaar terug naar onze geboortegrond ....." --- en zo geschiedde dus ook , want op 10 december 1893 arriveerden Daan , Pietertje , Anna , Cornelia én de jonge Leendert in de plaats die zij enige jaren daarvoor "voorgoed" achter zich hadden gelaten .... in het Flakkeese Nieuwe - Tonge .

In Nieuwe - Tonge konden de vijf kinderen niet langer meer bij elkaar en werden daarom ondergebracht in verschillende pleeggezinnen om daar , zo wij stellig hopen , verder liefdevol grootgebracht te worden ...

 

 

E P I L O O G

Hoe is het nu met al deze kinderen verder gegaan in het leven ....??!

DANIEL ( 'DAAN' ) , de oudste , de 'pater familias' dus , ging in Nederland aan de slag als (bouwvak-)arbeider , later als steenkolenwerker en kreeg spoedig verkering met een dorpsgenote met wie hij in 1898 in het huwelijk trad .

Het pas getrouwde paar vestigde zich in Rotterdam , waar ook al hun kinderen geboren zouden worden .

Daan zou uiteindelijk een hoge leeftijd bereiken : hij overleed op bijna 86 - jarige leeftijd , níet op Flakkee of in Rotterdam , maar in de woonplaats van zijn zoon Jacob : in Amsterdam .

Ook zijn kinderen zouden zelf later veelal in het huwelijksbootje stappen en ook kinderen gaan krijgen , zodat er heden ten dage véle nazaten van Daan en zijn vrouw Annetje rondlopen , op Flakkee , in Rotterdam , Amsterdam en ook elders in den lande ........

Ook PIETERNELLA ANNA ( 'PIETERTJE' ) , zuster van Daan , kwam sinds haar huwelijk in 1902 in de grote havenstad te wonen , en in deze stad kwamen ook haar drie kinderen ter wereld : zoon Adrianus ( 'Adri') kreeg later maar liefst 10 kinderen , 24 kleinkinderen en 28 achterkleinkinderen ! < althans dit was de "voorlopige stand der nazaten" anno 2006 .... > , zodat we , zonder enige overdrijving , stellen kunnen dat de hernieuwde aanwezigheid van Pietertje in Nederland zeker níet zonder aanwijsbare en merkbare gevolgen gebleven is .....

Van de vijf kinderen die teruggekeerd waren , kwam Pietertje als enige al vóór de oorlog , in 1936 , te overlijden -  Pieternella Anna van der Groef werd 57 jaar oud .

CORNELIA , eerste kind uit het laatste huwelijk van Willem van der Groef met Ida van Maastrigt , trouwde eveneens , maar haar huwelijk zou kinderloos blijven , al was ze wél , samen met haar echtgenoot , pleegouder over één van de kinderen van haar halfbroer Daan .

Cornelia heeft van alle kinderen de hoogste leeftijd kunnen bereiken : op 91 - jarige leeftijd is zij na een zeer lang verblijf in rusthuis "De Goede Ree" in het Flakkeese Middelharnis overleden .

ANNA , de ruim een jaar jongere zuster van Cornelia , heeft wellicht van alle kinderen het meest avontuurlijke leven geleid : ze is in haar (lange) leven zelfs twee maal geëmigreerd ! - de eerste maal natuurlijk in 1889 , de tweede keer in het jaar 1910 , toen zij naar de Verenigde Staten vertrok , haar grote Flakkeese galiefde achterna , Pieter Hartveld , met wie zij in de plaats Passaic , in de staat New Jersey , officieel in de echt verbonden werd .

Maar het echtpaar vestigde zich definitief helemaal aan de andere kant van het land , in de staat Californië , waar ook hun zes kinderen allemaal het levenslicht zouden zien .

In de jaren zestig van de vorige eeuw zijn Anna en Pieter , na een afwezigheid van 50 jaar (!) , nog eens voor familiebezoek op Flakkee teruggeweest .

Na zóvele jaren moet dit voor alle betrokkenen toch wel een zéér emotioneel weerzien geweest zijn !

Anna is uiteindelijk in Californië , in haar woonplaats Oxnard , op 88 - jarige leeftijd overleden .

De zes kinderen van Anna en Pieter zijn later allemaal in het huwelijk getreden , hebben ook zelf kinderen gekregen , kleinkinderen , achterkleinkinderen .

Eind 2005 woonden er in Amerika , in Californië en omstreken , in totaal 62 (!) nazaten van dit van origine Flakkkeese echtpaar en ook drie van hun kinderen , van wie de oudste de 90 reeds gepasseerd was , waren toen nog steeds onder ons .

LEENDERT ( 'LEEN' ) , ooit de benjamin in het gezin van Willem en Ida , nam op jonge leeftijd dienst bij de RTM ( = de voormalige Rotterdamsche Tramweg Maatschappij ) en trad op 24 - jarige leeftijd in het huwelijk met zijn dorpsgenote Pieternella van den Tol .

Leen en Pieternel trouwden en woonden evenwel in de 'hoofdstad' van het eiland , in Middelharnis dus , en hier werden ook hun zes kinderen , vier zonen en twee dochters , geboren .

Alle zes kinderen zijn later in het huwelijk getreden en hebben zelf ook weer kinderen en (achter-)kleinkinderen gekregen .

Helaas is thans geen van deze zes kinderen nog in leven , maar wél zijn er op dit moment , aan het begin van een nieuw millennium , zo rond de 25 nazaten , still alive and kicking , die allemaal afstammen van het echtpaar Van der Groef / Van den Tol .

"Aartsvader" van alle deze mensen , Leendert van der Groef , is eind 1974 op 86 - jarige leeftijd in Den Haag overleden , ruim een week na zijn zuster Cornelia ....

*

Hebben we nu echt alle kinderen , inclusief verre nazaten , van Willem van der Groef de revue laten passeren ......???

NEE ...... want er ontbreekt natuurlijk nog één kind :  JACOB ! Willems één na oudste zoon , Jacob , was immers indertijd 'moederziel alleen' in Argentinië achtergebleven .

Hoe zou het hem in het verdere leven vergaan zijn ??!

Is hij getrouwd geweest , heeft hij kinderen gekregen , heeft hij een hoge leeftijd mogen bereiken ???

Vragen die vanuit het verre Nederland rondom de millennium-wisseling natuurlijk niet zo één, twee , drie te beantwoorden schijnen , tot voor kort althans .....

Want dankzij de medewerking van een aantal verre verwanten zijn wij tóch nog , tamelijk onverwachts , in staat gesteld om ook het verdere verloop van Jacobs leven te kunnen volgen .

In een notendop : Jacob was eertijds dus níet met zijn broers en zusters naar Nederland teruggekeerd om het strafproces tegen de mogelijke moordenaar(s) van zijn vader te kunnen bijwonen - zo was het ons verteld - máár waarom Jacob dan niet onmiddellijk na afloop van het proces zijn (schamele) koffers had gepakt om alsnog naar Nederland af te reizen , verbaasde ons nogal ......

Kón hij niet meer weg of wílde hij het land niet meer verlaten ??

Dankzij contact met een aantal verwanten is ons de ware reden voor het permanente verblijf van Jacob in Argentinië heel erg duidelijk geworden : reeds spoedig na het definitieve vertrek van zijn broers en zusters moet Jacob in Argentinië in het huwelijk getreden zijn en kort daarop ook vader geworden zijn van een zoon die hij - hoe kan het ook anders - naar zijn overleden vader Willem liet dopen ; en in de daarop volgende jaren volgden de geboortes van nog vier kinderen , allemaal dochters .

Jacob was in Argentinië , in de plaats Rosario , eind jaren negentig van de 19e eeuw getrouwd met een in de Nederlanse provincie Groningen geboren en getogen vrouw , met de wat bijzondere naam : Trijntje tho Bokholt .

Voor Jacob moet het dus al snel een uitgemaakte zaak geweest zijn dat zíjn toekomst toch echt geheel en al in het Argentijnse Rosario en níet meer in het Flakkeese Nieuwe - Tonge zou liggen !!

Jacob heeft in zijn onderhoud weten te voorzien als electricien en zowel hij als zijn vrouw Trijntje hebben uiteindelijk in hun nieuwe vaderland een hoge leeftijd bereikt .

Tussen Jacob en zijn (half-)broers en -zusters is er over de jaren wel sporadisch schriftelijk contact geweest , maar tot een daadwerkelijke ontmoeting tussen hen allen is het helaas nooit meer gekomen .

Jacobs dochters zijn later verloofd en vermoedelijk ook getrouwd en er zullen dus ook wel de nodige (klein-)kinderen geboren zijn , maar exacte gegevens over hun verdere leven ontbreken op dit moment nog .

Wél is bekend dat Jacobs enige zoon , Willem / Guillermo , op jong-volwassen leeftijd in het huwelijk getreden is en in latere jaren vier zonen gekregen heeft én dat deze vier zonen later ook zélf weer kinderen gekregen hebben enz. enz. , zodat zelfs in het verre Argentinië Jacobs genen nog overal 'ronddwarrelen' binnen de huidige generatie nazaten ..... én de familienaam Van der Groef absoluut nog níet verloren is gegaan !!

*

Maar óók in Nederland is er toch nog wel één Willem van der Groef te vinden die de vere nazaat is van de Willem van der Groef met wie wij dit lange betoog zijn aangevangen , en die ene Nederlandse Willem van der Groef , die zowel zijn voor- als achternaam , indirect , te danken heeft aan deze man die ooit , zeer lang geleden inmiddels , zo'n opmerkelijk en tragisch leven had gekend , eindigt thans toch echt dit bijzondere , tamelijk lange , hopelijk boeiende , en te zelfder tijd tragische en dramatische levensverhaal van zijn overgrootvader met die voor hem zo vertrouwd in het gehoor liggende naam : WILLEM VAN DER GROEF !!!

 

 

                                       ********

 


>>>   Life was harsh , bitter and ofter cruel in those days  -   and so life must have been for my great-great-grandparents  JACOB VAN DER GROEF  and  PIETERNELLA DONKERSLOOT ,  who lived in the 19th century on the island of Goeree-Overflakke in the Netherlands .
Jacob and Pieternella had eight children , but just three of their children would live long enough to reach adulthood   -  one of these children was my great-grandfather 

 WILLEM VAN DER GROEF .....  

 

 

      >>> The harsh and bitter life of  WILLEM VAN DER GROEF    (1842 - 1893)  -  a life that started in the Netherlands and ended in Argentina in a tragic and terrible way ........  

 

##   The course of life of my great-grandfather WILLEM VAN DER GROEF , born february 11th 1842  in Sommelsdijk on the island of Goeree-Overflakkee in the Netherlands , would turn out to be both remarkable and astonishing , bút regrettably far from easy , pleasant and comfortable ...

Working man by profession , protestant by religion , Willem van der Groef would become the husband of  three wives and the father of all together  eleven children .
Willem would outlive áll of his wives and he would also have the atrocious task to bury five of his eleven children during his lifetime .

Most of his life Willem lived in Nieuwe-Tonge , a small village where ten of his eleven children were born .
From time to time Willem moved to an other place on the island , Melissant , in order to find proper and suitable work to sustain himself and his growing family , but he didn't succeed in doing so ....

In the year in which my grandfather was born , 1888 , Willem and his third wife  IDA VAN MAASTRIGT were still so very poor that they couldn't even afford to buy milk for their just born baby , and so they started feeding my grandfather with the only 'alternative substance' they could afford : coffee !   [ but my grandfather would still reach the age of 86 finally , so it can't have ruined his early health all too much ..... ]   

This may very well have been one of the depressing circumstances of life in those days that caused my great-grandparents to decide to seek a better life and a possible brighter future for themselves and for all of their children far , fár away outside the Netherlands , all the way in ....... Argentina ...   

It is certainly not difficult to imagine whý these people emigrated , but it still remained a small mystery , for some time anyhow , why Willem and Ida chose to emigrate to Argentina in South America instead of to the USA in North America as so many other poor and occasionally desperate people did , úntil we found out that from 1888 to 1890 the Argentinian authorities must have actively encouraged people abroad to emigrate to Argentina .
And so did , in and around the year 1889 , more than 5000 Dutch men and women , but as a result of poor guidance , lack of money and lack of required professional skills , a lot of those emigrants would turn back to the Netherlands , utterly disillusioned .
And in some cases they wouldn't be able to come back at all ......
Willem van der Groef as well as his spouse Ida van Maastrigt sadly belonged to that last pitiable group of people ......... 

 


E M I G R A T I O N 

On september 24 , 1889 , father Willem , his (third) wife Ida , together with Daniel , Jacob and Pieternella Anna (three children from Willem's second marriage to Elisabeth Tijl)  ánd together with Cornelia , Anna , Willem jr. and Leendert (the four children from his last marriage)  left Goeree-Overflakkee  - "for good" - on board of a steamer that would take these nine people to their new and unfamiliar homeland Argentina , on a very uncertain and highly hazardous enterprise .........

After a , hopefully good , journey of some weeks they arrived in Argentina  and settled in the big city of  ROSARIO , the third place in size of the country .

What can we tell , with certainty and probability , about the living of these people in this completely new environment ??
Well , we know for sure that one of the children , Willem jr. , must have died in Rosario sometime between 1889 and 1893 , ánd we know for sure that the demise of Willem jr. wasn't the very last disaster that would take place within this family here in Rosario .........

Notably the memories of Willem's daughter Anna of her Rosario-years are a strong indication that Wiilem , Ida and the children must have had a miserable time in Argentina .
The overall impression is that the four years in Argentina were very unhappy and even tragic years ....
Later in her life Anna told her family that she and her sisiters would scour the boxcars , where the sugar was carried in , for bits of sugar , and also that the girls had been searching through the trash cans ....... so the very sad ascertainment  is that the children really must have been desperately hungry in those days ......

Since Willem , Ida and the children were more or less foreigners in Argentina , probably unable to speak the Spanish language very well ánd were of an other religion , they could have formed some sort of mini-Dutch protestant enclave then in Rosario , which might have caused a few or even a lot of tensions ...........

   One day , in or around the year 1892 , Ida van Maastrigt had become very sick and was taken into a hospital in Rosario .
When her husband and the children came to visit her for the second time , they just found an empty bed .......
The information they received then was terrible and shocking :  their beloved wife and (step-)mother Ida had sadly passed away ánd had even been buried yet ......
Neither Willem nor one of the children had been informed about this sudden death of Ida .
The astonishment and shock were even enhanced when they came to know that , while Ida had been on her death-bed , attempts must been made to make her "kiss the cross....."  -  for a woman like Ida , who had been a member of the Dutch protestant church all her life , completely and utterly unacceptable of course , to put it mildly .....

The unexpected death of Ida was the second disaster that took place in their new hometown Rosario , but the most shocking event was still to come ...........

 

 


M U R D E R  ??????

Willem van der Groef worked in Argentina as stoker for the local sugar-refinery and (part of) his work must have been the maintenance of the huge kettles that were used in the sugar-industry .
One atrocious day  in the year 1893 , on the 18th of the month October , while Willem was standing inside such a giant kettle in order to clean it , there must have been some 'miscreant' who activated the steam-system , and thereby really scalding my great-grandfather Willem to death ...........

Willem van der Groef must have died a horrible , painful and tragic death on that miserable October day in Argentina .....

One of Willem's daughters , Anna , told her family later that she had seen some pieces of his clothing with evidence of the terrible tragedy that had taken place just a very short time before .....

Willem van der Groef died at the age of 51 .


And then there still remains that one most important question to be answered :  WAS WILLEM VAN DER GROEF MURDERED ???? 

My grandfather Leendert , Willem's youngest child , throughout his long life  -  my grandfather finally reached the age of 86  -  had always remained convinced that his father had been the victim of a planned or improvised succesful murder-attempt , due to possible religious tensions or other tensions and frictions that could have existed in those days in Rosario .

After the death of Willem , there really must have been a criminal lawsuit that should have resulted in a punishment for the perpetrator , bút the inflicted punishment can't have been that severe , whch makes us wonder whether the offender had been punished for murder ór for very gross carelesness ???

We may conclude now that the true reasons and circumstances around that terrible and horrifying event from the year 1893 , will probably stay an unsolvable mystery , fully covered by the sand of history , forever and ever .............


#  Now all of Willem's children were faced with a very serious problem  :  from one day to another they were all orphans , with no single parent to support them any longer .....
Therefore decision was made to return to their former homeland , back to Goeree-Overflakkee in the Netherlands , with the exception of ONE child :  JACOB , just 17 years old by the end of 1893 , who decided to stay behind ...  -  and he would never ever see his brothers and sisters back again ....... 

The remaining children :  Daniel (the 'pater familias' now) , Pietertje , Cornelia , Anna and Leendert van der Groef would arrive in Nieuwe -Tonge on Goeree-Overflakkee on december 10th 1893 , and here in Holland a 'new' and uncertain life was about to start for them all ........