AANVULLENDE GEGEVENS UIT ALMELO



Aanvullende gegevens uit Almelo

Naast de bekende informatiebronnen als Doop, trouw en begraafboeken en later de administratie van de Burgerlijke Stand en de Bevolkingsregisters zijn er ook nog extra bronnen uit de tijd rond 1800.

Voor Almelo volgen hierbij de vermeldingen van personen met de namen Boom of met de, al dan niet, tijdelijke andere namen als Koningshuis, Hambrugge, Kollenveld en Hoekhuis.

Achtereenvolgens worden behandeld het Registre Civique, de Aktes van naamsaanname, de Volkstelling van 1748 en die van1795 en het Register van aangegeven lijken.

Uit meer recente tijd volgen dan nog inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel van Boom bedrijven.

Het Registre Civique

In 1811 werd het Franse kiestelsel in Overijssel, en dus ook in Almelo, ingevoerd. Stemgerechtigd waren de mannelijke inwoners van 21 jaar en ouder, die hun burgerrechten (droit civique) hadden verworven. Zij moesten zich laten inschrijven in de burgerregisters, ook wel registres civiques genoemd.

Steeds wordt aangegeven de naam, de voornaam, het beroep, de geboortedatum en de woonplaats. Samen een mooi overzicht van beroepen van de Booms en de daarmee verwante "andere namen". Ook wordt duidelijk dat er nog heel wat leden van andere families Boom in Almelo waren.

naam,voornaam, beroep, geboortedatum, woonplaats, komt voor in stamboom

Hambrugge-Jannes-landbouwer-31-03-1747-Gericht-ja                             

Hambrugge-Jan-landbouwer-29-06-1783-Gericht-ja

Hoekhuis-Jan Hendrik-wever-23-07-1758-Gericht-ja

Hoekhuis-Gerrit Jan-landbouwer-19-11-1786-Gericht-ja

Hoekhuis-Hendrik-landbouwer-24-08-1788-Gericht-

Kollenveld-Garrit-dagloner-17-01-1759-Gericht-nee

Kollenveld-Jan-dagloner-012-09-1756-Gericht-nee      

Boom-Jan-dagloner-10-03-1765-Stad-nee

Boom-Gerrit Otto-apotheker-30-07-1767-Stad-nee

Boom-Abraham-koopman-25-07-1748-Stad-nee

Boom-Hendrik-dagloner-10-09-1757-Stad-nee

Boom-Jan-omroeper-28-11-1776-Stad-nee

Boom-Jan Hendrik-bleker-22-01-1779-Stad-nee

Boom-Jan-klompenmaker-22-09-1787-Stad-nee

Boom-Jan-dagloner-14-05-1751-Stad-nee

Boom-Jan Willem-dagloner-03-06-1752-Gericht-nee

Boom-Jan-dagloner-02-06-1752-Gericht-nee

Boom-Willem-landbouwer-24-02-1745-Gericht-nee

Boom-Jan-dagloner-07-10-1763-Gericht-nee

Boom-Hendrik-wever-24-08-1780-Gericht-nee

Boom-Zwier-landbouwer-04-06-1766-Gericht-nee

Boom-Lambert-landbouwer-08-05-1746-Gericht-nee

Boom-Harmanus-wever-09-04-1775-Gericht-nee

Aktes van naamsaanneming

 Zoals algemeen bekend mag worden geacht, moesten de Nederlanders die dat nog niet hadden, of die wilden wijzigen, onder Napoleon een achternnaam aannemen. In 1812 werden daarom heel wat aktes van naamsaanneming gemaakt. Het hoofd van het huisgezin nam dan "voor hem en zijn kinderen" een bepaalde familienaam aan. In Almelo werden géén aktes gemaakt van personen die Boom als hun oude familienaam opgaven. Wel waren er 4 "nieuwe" families Boom.

Van 't Exoo naar Boom. Een akte werd gemaakt voor Zwier, zijn zonen Evert (22jr), Gerrit Jan (18jr), Gerrit (15jr), Arend (13jr), Jannes (5jr), Jan (3jr) en de dochters Geese (10jr) en Jenne (8jr)

Van 't Hambrugge naar Boom. Een akte werd gemaakt voor Jan Hendrik, zijn zonen Gerrit Jan (28jr), Hendrik (24jr), Gerrit (21jr) en zijn dochters Janna (30jr) en Jenneken (15jr)

Noordik naar Boom. Hier stonden in de akte Jan, zoon Lambert (18jr) en de dochters Jenne (20jr), Anna (17jr)en Aaltjen (14jr)

Rengelink naar Boom. Gerrit, zoontje Berend (6 maanden) en dochter Aaltje (2jr) vormden hier de nieuwe stam Boom.

 

Volkstelling 1748

In 1748 vond , in de Provincie Overijssel een grote volkstelling plaats. Hieronder volgen de vermeldingen van families die Boom, Koningshuis, Kollenveld, Hambrugge en Hoekhuis heetten.

Eerst wordt de stad en dan het gericht vermeld. In de stad overigens waren er 2229 inwoners, waarvan 482 kinderen onder de 10 jaar.

De stad - eerste Quartier : geen vermeldingen

De stad - tweede Quartier:

Borgend Boom en sijn Vrouw, Vier Kinderen beneden de 10 jaer, Een Dienst Meijt, Een Kindermeisjen Janna ouderloos Kind en verdient geen loon

Wed. Lambert Boom, twee Kinderen met naemen Jan out 21 jaer, Jenneke out 15 jaer, 2 dienstboden

De stad - derde Quartier

Baerent Boom en Vrouw, Vier Kinderen met naemen Lambert out 26 jaer, Aeltjen out 25 jaer, Eva out 19 jaer, Janna out 12 jaer

Albert Boom en sijn Vrouw

Henrik Boom en Vrouw, Vier Kinderen het eene Venneke out 19 jaer, d'overige beneden de 10 jaer

wed. Jan Derxsen Boom

wed. Bernhardus Boom, 1 Kind onder de 10 jaer

Adolph Henrik Boom twee Kinderen beneden de 10 jaer, een dienst meijt

Willem Boom en Vrouw

De Stad - Het Vierde Quartier

Jan Boom en Vrouw, een Kind out 17 jaer Gerrit

Lambert Boom en Vrouw, twee Kinderen Hermannus en Hermen

wed. Jan Boom, vijf Kinderen met naemen Jan out 21 jaer, Lambert out 17 jaer, Janna out 13 jaer, d'overige beijde onder 10 jaer

Berent Boom en Vrouw, twee Kinderen Gerrit out 21 jaer, Stiene out 19 jaeren

Register Van d'Ingesetenen deser stad Almeloo, de welke wegens haer notoire Onvermogentheid niet in staet ijn haer verschuldigte Heeren lasten te kunnen betaelen

De stad - In het Derde Quartier

Derk Boom en Vrouw, Vier Kinderen onder de 10 jaeren

Hermen Boom en Vrouw, twee Kinderen onder de 10 jaeren

Arent Boom en de Vrouw, vier Kinderen onder de 10 jaeren

Het Gericht

In het Gericht woonden 2067 personen, waarvan 643 kinderen van jonger dan 10 jaer

Jan Willemsen Boom, de vader Gerrit Boom, Janna sijn vrou, Jenneken onder de 10 jaeren, Geese de meid

Jan H. Boom, Jenne sijn vrou, Abram, Albert, Jenne, Berend boven de 10 jaeren, Sije onder de 10 jaeren

Jan Boom op de Rijt, Fenne Boom's vrou, Hendrik boven de 10 jaeren, Geertruit onder de 10 jaeren, Jenne de olde vrou een vrijpersoon

Jannes Boom, Aele sijn vrou, Jan, Anne Fenneken onder de 10 jaeren

Henr. J. Boomsh, Fenne sijn vrou, Hendrik, Egvert, Lambert, Willem boven de 10 jaeren, de olde schoonmoedeer ..., ene vrijpersoon

Henr. Boom, Geertruit sijn vrou, Gerrit de soon, Willemken, boven de 10 jaeren, Hendrik, Anna, Jan Willem onder de 10 jaeren

Egbert Boooms, Lambertien sijn vrou, Lambert Boom, Engele sijn vrou, Eva onder de 10 jaeren

Willem Boom, Johanna Harssevoort

Jan Th. Schimmelpennink, Aleida Boom, sijn vrou, Geesken boven de 10 jaeren, Hendrik, Margrietien nder de 10 jaeren, Stijne de meid

Hend. Hambrugge, Janna sijn vrou, Arent Hambrugge, Gese sijn vrou, Geertruit de suster, Sie, Jan, Jannes onder de 10 jaeren

Volkstelling 1795

In 1795 vond er weer een volkstelling plaats. De stad en het omringende platteland werden weer apart behandeld. Het deel voor de stad werd afgesloten op 6 november 1795 met als toevoeging bij die datum "Het 1 jaar der Bataafsche Vrijheid".

Deze volkstelling bevatte de volgende gegevens Namen van de Hoofden der Huisgezinnen met der zelver bedrijf, Namen der perzonen in ider huijsgezin die de opgave gedaan hebben en Getal der menschen zig in dit Huisgezien bevindende

In de stad woonden in 1795 blijkbaar minder mensen dan in 1748. Toen waren het er 2229, in 1795 waren het er 2162. Zij waren verdeeld over 522 huisgezinnen.

De Stad Almelo - Het Eerste Vierendeel

Ernest Hinderik Boom, bleker en Tapper, Margareta Schimmepenning, 8

Weduwe Jan Boom, rentenier, Anna Apelonia Danberg, 4

De Stad Almelo - Het tweede Vierendeel

Gerrit Boom, koopman in linnen, opgegeven, 2

Jakop H. Boom, brouwer, deselve opgegeven, 8

Lambert Boom, weever, deselve opgegeven, 4

Hermanus Boom, weever, deselve opgegeven, 3

Albert Boom, weever, heeft opgegeven, 2

Lambert Boom, opperman, heeft opgegeven, 3

Hendrik Boom, weever, heeft opgegeven, 3

Gerrit Boom, opperman, heeft opgegeven, 4

Jan Boom, weever, heeft opgegeven 6

Lambert Boom, kleermaker, heeft opgegeven 4

De stad Almelo - Het Derde Vierendeel

Jan Boom, weever, door den zelfden, 4

Abram Boom, weever, Geese van der Kooij, 5

Corneelis Boom, weever, door den selfden, 4

Jenne Boom, Jenne Boom, 2

G.O. Boom, apooteeker, Aleijda ten Bruggencate, 3

Jan Boom, weever, Jan Boom, 3

Aleijda Boom, coopvrouw, door de zelfde, 7

De weduwe J. Boom, door de zelfde, 2

De stad Almelo - Het Vierde Vierendeel

Jan Boom, een klompenmaker, Jan Boom, 4

In het Landgerigt van Almelo was de bevolking sinds 1748 wel enigzins gegroeid. Woonden er in 1748 2067 personen,in 1795 waren dat er, volgens de telling 2383 in 445 gezinnen.Een van de drie tellers hier was overigens een Boom en wel ene Hendrik Boom.

In het Eerste wijk

Jan Hendrik Hoekhuis, Linnenwever en Boerderije, Jan Hedr.Hoekhuis, 7

In het Tweede wijk

Jan Boom, Klompenmaker, Jan Boom, 6

Jan Boom, Boerderije, Christina Boom, 4

Gradus Boom, Weever, Hendr. Boom, 6

Hendrik Boom,Boerderije, Geese Bennink, 4

Willem Boom, Boerderije, Hedr. Boom, 8

Jan Boom, Wever, Jan Boom, 6

Lambert Boom, Boerderije, Berendina Boom, 7

In wijk drie

Geen vermeldingen

In wijk vier

Lambert Boom, Landman, Manes Boom, 6

In wijk vijf

Geen vermeldingen. Wel komt hier voor De Burgeresse S.C.F. Wed. van Regteren. Een jaar hiervoor, toen de Bataafse Republiek nog niet begonnen was, zal zij nog zijn vermeld als de Hoogedelgeboren Vrouwe Gravin S.C.F. Gravin van Regteren Limpurg, Vrouwe van Almelo en Vriezenveen. Het kan verkeren !

In wijk zes

Jan Boom, schoolmeester, Jan Arendsen, 3

Zweer Boom, wever, Janna Letteboer, 3

Jannes Hambrugge, Maria van de Weer, 6

Registers van aangegeven lijken

In 1806 werd een landelijke belasting op nalatenschappen ingeoverd. Van 1806 ot 1811 werden daarom overlijdensregisers bijgehouden. Deze gaven veel meer informatie dan de daarvoor, bijgehouden begraafboeken, waarin overigens lang niet elke overledene werd vermeld ! In de registers kon men achtereenvolgens lezen wie de aangifte deed, wanneer dat gebeurde, wanneer de overledene was gestorven, wie er was gestorven, welke familieverhoudingen er waren, hoe oud de overledene wa en soms nog nadere bijzonderheden.

Stad Almelo

Harmen Ten Bruggencate, oct 24 1806 oct 21 1806 Janna Boom de vrouw van Frerik Tusveld, 60 jr, nalatende een man en 2 kinderen

H. Ten Bruggencate, nov 17 1806 nov 15 1806 Diene Brouwer wed. Corns Boom, oud 62 jaar, nalatende 2 dogters wv een getrouwd met HK Bokshove

Jan Bruins jan 16 1807 jan 13 1807 zijn dogtertje Johanna Bruins, ong 4 jaren bij zijne huisvrouw Gesina Boom in echte verwekt

Hk Boom mar 03 1807 mar 02 1807 zijn dogtertje Aaltje Boom, ong 3 weken bij zijne huisvrouw Aleida van 't Hag in echte verwekt

Frederika Kuiper wed Gt Boom jul 25 1807 jul 24 1807 haar man Gerrit Boom ruim 26 jaren, nalatende een zwangere vrouw zijnde ondergetekende

G. Mokkelenate H als armenbezorger van de gereformeerde Diakonie te Almelo jan 25 1808 jan 24 1808 Mannes Boom, oud 54 jaar, nalatende zijn vrouw Janna van den Bos en een kind bij haar verwekt

Jan Boom aug 05 1808 aug 03 1808 zijn zoontje Grads Boom, ruim 3 weken, bij zijn huisvrouw Jannaelink in echte verwekt

Bd Uilenreef aug 23 1808 aug 22 1808 zijn zoontje Lamb. Uilenreef, ruim 5 jaar, bij zijn huisvrouw Fenne Bron in echte verwekt

Johnna Boom oct 15 1808 oct 14 1808 haar moeder Anna Apolonia Dannenbergh,wede wijlen J.H. Boom, ruim 83 jaar, nalatende 2 kinderen en 3 kleinkinderen van haar mede overleden oon Ernst Hk. Boom, benevens 5 kleinkinderen van wijlen Aleijda Boom, in leven wede van Hendrik Evertink

Hendrina van 't Hambrug maij 23 1809 maij 22 1809 haar kind, zijnde ongedoopt, oud 12 weken, zijnde een speelkind

Jan Boom sep 25 1809 sep 23 1809 zijn huisvrouw Harmina van den Bos, bijna 70 jaar, nalatende 2 kinderen

J. Paans oct 14 1809 oct 12 1809 zijn zwager Jacob Hendrik Boom, oud 68 jaar, ongehuwd

Berend Ulenreef apr 19 1810 apr 18 1810 zijn dogtertje Lamberta Ulenreef, oud 18 weken, bij zijn vrouw Fenne Boom in echte verwekt

Jan Stoltink, juni 14 1810 jun 13 1810 Jan Boom ruim 60 jaar, nalatende 2 kinderen bij zijn vooroverleden vrouw Harmina van de Bos in echte verwekt

Jan Boom juni 23 1810 jun 21 1810 zijn dogtertje Harmina Boom, ruim 5 jaar, bij zijn vrouw Janna Vrielink in echte verwekt

Hk Boom dec 22 1810 dec 21 1810 zijn vrouw Aleida van 't Hag in de kraam bevallen van een dood kind

Frederica Kuiper, wed. Jan Klumpers mar 04 1813 mar 01 1811 haar man Jan Klumpers, oud 56 jaar, nalatende 1 kind, bij aangevers vooroverleden man Gt. Boom verwekt

Jan van Logchem jun 07 1811 jun 05 1811 zijn schoonmoeder Johanna Mollink, oud 69 jaar, nalatende 4 kinderen bij haar man Lambert Boom

Lambert Boom sep 21 1811 sep 19 1811, zijn vrouw Janna van het Rot, oud 82 jaar, nalatende 1 kind uit haar eerder huwelijk met Willem van de Bokhoeve

Abraham Boom oct 23 1811 oct 20 1811, zijn kleinzoontje Abraham Boom, oud 3 weken, zoontje van Janna Boom, zijnde de vader onbekend

Hendrina Hambrugge nov 15 1811 nov 14 1811 haar dochter Janna Hambrugge oud 14 dagen

Het Gericht

volgt

Inschrijvingen Kamer van Koophandel

 Heel wat personen met de naam Boom zijn bedrijfsmatig actief geweest.Hieronder een overzicht van inschrijvingen van firma's Boom in Almelo die bij de Kamer van Koophandel stonden ingeschreven, hun activiteit en het jaar van inschrijving en dat van uitschrijving.

Fa. Weduwe Boom, tabaksfabriek Het Paard 1860-1964

D.J. Boom, fotograaf, fotohandel 1912-1960

Fa. B.Boom, apotheek 1896-1933

Boom, fotoatelier Johan, reclamefotograaf 1990-1992

Boom, G.J., dames en herenmaatkleermakersbedrijf 1932-1972

Boom, gebr., plaatsen van tv-antennes 1965-1966

Boom, H., handel in melk en zuivelproducten 1958-1959

Boom, H.B, kleinhandel in heren- en damesmodeartikelen 1922-1958

Boom, J. , stratenmakersbedrijf 1969-1972

Boom, J, kleinhandel in gedistilleerd 1927-1951

Boom, J, assurantiebedrijf 1938-1975

Boom, J.H., markthandel in 2e hands auto's 1959-1968

Bom, J.J., winkel in ijzerwaren 1930-1937

Het eten in Almelo in de tijd van de vierde generatie

 

 

Er is nog wel het een en ander bekend over het eten in Almelo in de tijd dat de vierde generatie die in dit boek word behandeld volwassen werd en de vijfde generatie werd geboren.

 

De ‘Medicinae Doctor” Heppe schreef in 1785 een “Kort Bericht van de gelegenheid van Almelo”Hierin kwamen onder meer de eetgewoonten in naar voren.

 

Dr. Heppe deeldt de bewoners op in gegoeden, middelstand, het gemeen en de boeren.

 

De gegoeden

“men kan ze niet beschuldigen van ongeregeldheden in ’t eten en drinken. Hun daagsche kost is allerlije zoorten van groenten die een ieder veelal zelfs in zijn hof verbouwd, met meesttijds versch vleesch, ’t welk hier zeer goed en daaglijks te bekomen is. Gerookt vleesch – ham wordt ook met smaak in de week een of tweemaal ’s zomers gebruikt. ’s Winters peekelvleesch, ’t welk bij veelen naar de wijze van den Wel-Eerwaarde Geleerde Heere Martinet ingepekeld wordt. Verders verkens en runderworsten, gerookt en gezouten met ale soorten van ingezouten groenten. De zuurkook wordt nog van veelen veracht, dewijl dezelve in plaats van zuur meesttijds stinkende is, uit gebrek van genoegzaam kneuzen en instampen, en afgieten van het slijmig water; deeze voorzog gebruikende en de jeneverbessen er bij mengende naar de wijze der Duitschers wordt dezelfde een smaakelijke en geenzins ongezonde kost. De meeste zijn groote liefhebbeers van visschen, waarom ook veele vijvers in hunne hoven hebben. De snoek, baars en aal zijn hier zeer goed; en worde hier ten verkoop gebracht; in zekere tijden ook de kwabben (kwabalen), die hier voor een lekkernij gehouden wordt. Zeevischen van allerlei zoort zijn ook hier niet zeldzaam.

 

Veele gebruiken bij de maaltijd een maatig glas roode wijn; andere houden zich aan ’t bier, dat hier zeer goed is. Alleen bij gastmalen die veeltijds en meest ’s avonds gehouden worden, wordt er een goed glas wijn gedronken en laat in de nagt heen gezeten; doch kan men ze niet beschuldigen van onmatigheid in ’t drinken: zijn de tafels nogthans rijkelijk voorzien van allerlei spijzen, waar van de gasten van ieder moeten gebruiken, ook hoord men soms de volgende dag over hoofdpijn, cruditeiten (maagbezwaren) en indigestien klaagen. De warme dranken worden hier ook te veel van de dames bemind.

 

 De middenstand

De middenstand betreffend, leeven deezen in ’t algemeen niet minder zedelijk en maatig, ziet men deeze met zeer veel smaak een goed stuk gerookt vleesch, ham, spek, spekpannekoek eeten; en aan groenten geen gebrek hebbenden, en die meestal zelfs verbouwende, eeten zij dezelfden meest daaglijks. Hun drank is meest coffij, thee, bier en maatig een glaasje genever.

 

Het gemeen

Eindelijk, het gemeen, het grootste gedeelte der inwooneren, meestal wevers. De kinderen nauwelijks geboren worden al met melkpap gevoerd en de kraamvrouwen drinken verhitte dranken, zoals anijnswater, warm bier met veel olie, saffraan en foelie etec. Nauwelijks een half jar oud zijnde kinderen krijgen gekauwde aardappelen, boekweite pannekoek en pap. De dagelijkse kost der wevers is ook geschikt genoeg om ziekten voort te brengen. Immers dag aan dag aardappelen, boekweite pannekoek en raapolie of oud vet, boekweite meelpappen – en ’s daags slegte thee of coffij geslorpt – en bij voorkomende geleegenheden braaf genever en bier gedronken.

 

De boeren

Zij eten en drinken: ’s morgens een goede boterham, daarbij een goede portie melkpap of slegte coffij, waarin een goed deel melk gekook wordt: ’s middags vullen zij zich met aardappelen, geele wortelen, raapen, waar onder altijd de helft aardappelen, met oud vet of spek of raapolie. Versch vleesch zeldzaam, maar wel gekookt runder- of varkensvleesch en worsten; meestentijds eeten zij noch een of twee koppen gekarnde of zoete melk na. Thee en saffraan en melk drinken zij zeer veel, een of twee uuren na het eeten – en om 4 of 5 uuren ’s achtermiddags alweer een goede ketel vol coffij, met een goede boterham – ’s avonds alweer aardappelen  of spekpannekoek of met olie, en een of twee koppen gekaarnde melk er boven op. ’s Zomers bereiden zommigen een soort drank, scharrebier genoemd. Bier wordt in huis weinig gebruikt; mar een glaasje genever; maar in de herbergen komende, dn zijn er veel helden van genever en bier drinken, veel tabak., van ’t slegtste zoort, wordt door hun gerookt. De zindelijkheid is zeldzaam onder hun”

 

 

Het eten van de vierde en de vijfde generatie van de familie Boom zal deels dat van het gemeen, deels dat van de boeren zijn geweest.